Hoge bloeddruk, ook wel hypertensie genoemd, is een veelvoorkomende aandoening waarbij de druk van het bloed tegen de arteriën te hoog is. Een bloeddruk van 140/90 mmHg of hoger wordt als verhoogd beschouwd. Onbehandelde hoge bloeddruk verhoogt het risico op hartaanvallen, beroertes en nierschade aanzienlijk, waardoor tijdige behandeling cruciaal is.
Hoge bloeddruk wordt vaak de "stille killer" genoemd omdat symptomen meestal pas optreden bij ernstig verhoogde waarden. Mogelijk ervaren patiënten hoofdpijn, duizeligheid of vermoeidheid. Belangrijke risicofactoren zijn leeftijd, overgewicht, roken, stress, te veel zout in het dieet en erfelijkheid.
In Nederland zijn verschillende effectieve medicamentengroepen beschikbaar voor de behandeling van hoge bloeddruk:
Bijwerkingen kunnen variëren van droge hoest (ACE-remmers) tot enkelverzwelling (calciumkanaalblokkers). Regelmatige controle en aanpassingen van medicatie zijn belangrijk. Naast medicatie helpen leefstijlaanpassingen zoals zoutbeperking, regelmatige beweging en gewichtsreductie bij het beheersen van de bloeddruk.
Cholesterol speelt een cruciale rol bij de ontwikkeling van hart- en vaatziekten. Te hoge cholesterolwaarden leiden tot atherosclerose, waarbij slagaders vernauwen door vetafzettingen. Dit verhoogt het risico op hartinfarcten en beroertes aanzienlijk.
Er bestaan twee hoofdtypen cholesterol: LDL (slecht cholesterol) dat zich afzet in arteriën, en HDL (goed cholesterol) dat overtollig cholesterol afvoert. Het doel is LDL te verlagen en HDL te verhogen voor optimale cardiovasculaire gezondheid.
Statines zijn de meest voorgeschreven cholesterolverlagende medicijnen in Nederland:
Naast statines zijn Ezetimibe (vermindert cholesterolopname) en fibraten (vooral voor triglyceriden) beschikbaar. Belangrijke bijwerkingen van statines kunnen spierpijn en in zeldzame gevallen leverafwijkingen zijn. Regelmatige bloedcontroles zijn daarom noodzakelijk.
Dieetaanpassingen zoals het beperken van verzadigde vetten, meer vezels consumeren en regelmatige lichaamsbeweging ondersteunen de medicamenteuze behandeling effectief bij het verlagen van cholesterolwaarden.
Hartfalen is een chronische aandoening waarbij het hart niet meer in staat is om voldoende bloed door het lichaam te pompen. Er bestaan verschillende typen hartfalen, waaronder hartfalen met verminderde pompfunctie (systolisch) en hartfalen met behouden pompfunctie (diastolisch). De ziekte kan geleidelijk ontstaan door verschillende oorzaken zoals hoge bloeddruk, hartinfarct of hartklepafwijkingen.
De meest voorkomende symptomen zijn kortademigheid, vooral bij inspanning of in liggende houding, vochtophoping in benen en enkels, vermoeidheid en verminderde inspanningstolerantie. Patiënten kunnen ook last hebben van een droge hoest en gewichtstoename door vochtretentie.
Voor hartfalen zijn verschillende effectieve medicijnen beschikbaar in Nederlandse apotheken:
Naast medicatie zijn natriumbeperking en dagelijkse gewichtscontrole essentieel. Raadpleeg een cardioloog bij verergerende symptomen of onvoldoende respons op behandeling.
Bloedverdunning is essentieel voor patiënten met verhoogd risico op bloedstolsels. Deze medicatie voorkomt levensbedreigende complicaties zoals hartinfarct, beroerte en longembolie. Verschillende aandoeningen vereisen bloedverdunning, waaronder atriumfibrilleren, diep veneuze trombose en kunstmatige hartkleppen.
Nederlandse apotheken bieden verschillende soorten bloedverdunners:
Bij gebruik van Warfarine zijn regelmatige INR-controles noodzakelijk via de Trombosedienst. NOAC's vereisen minder frequent bloedonderzoek maar hebben wel medicijninteracties. Belangrijk is om bloedingsrisico's te minimaliseren door voorzichtigheid bij tandheelkundige ingrepen en contact met de behandelend arts bij tekenen van bloeding. Alcohol en bepaalde voedingsmiddelen kunnen de werking beïnvloeden.
Angina pectoris is een vorm van pijn op de borst die ontstaat wanneer het hart tijdelijk te weinig zuurstof krijgt. De oorzaak ligt meestal in vernauwde kransslagaders door atherosclerose. Men onderscheidt stabiele angina, waarbij klachten voorspelbaar optreden bij inspanning, en instabiele angina, een ernstigere vorm die ook in rust kan voorkomen.
In Nederland zijn verschillende geneesmiddelen beschikbaar voor angina-behandeling:
Nitroglycerine spray biedt acute verlichting tijdens een aanval. Gebruik maximaal drie doses met vijf minuten tussenpozen. Bij aanhoudende klachten is spoedeisende hulp nodig.
Cardiac revalidatie, regelmatige beweging, gezonde voeding en rookstop zijn essentieel. Zoek direct medische hulp bij veranderende klachtenpatronen of uitstralende pijn naar arm, kaak of rug.
Preventie van hart- en vaatziekten onderscheidt primaire preventie (voorkomen van eerste gebeurtenis) en secundaire preventie (voorkomen van herhaling). Modificatie van risicofactoren zoals hypertensie, diabetes en hoge cholesterol staat centraal.
Combinatietherapie is vaak noodzakelijk, waarbij medicatie-interacties zorgvuldig gemonitord moeten worden. Therapietrouw is cruciaal voor effectiviteit. Regelmatige controles van bloeddruk, cholesterol en nierfunctie zijn essentieel.
De apotheek speelt een belangrijke rol bij medicatiebegeleiding en het signaleren van mogelijke problemen. Belangrijke alarmsymptomen zijn:
Een mediterraan dieet, dagelijkse beweging en rookstop verbeteren de prognose aanzienlijk. Samenwerking tussen huisarts, cardioloog en apotheek waarborgt optimale zorg en vroegtijdige signalering van complicaties.
