Artritis is een verzamelnaam voor meer dan 100 verschillende aandoeningen die gewrichtsontstekingen veroorzaken. Deze chronische ziekte kenmerkt zich door ontstekingen in één of meerdere gewrichten, wat kan leiden tot pijn, zwelling en bewegingsbeperking. In Nederland lijden meer dan 2 miljoen mensen aan een vorm van artritis.
De meest voorkomende symptomen van artritis zijn:
Risicofactoren omvatten leeftijd, genetische aanleg, overgewicht en eerdere gewrichtsblessures. Het is belangrijk om medische hulp te zoeken wanneer gewrichtspijn langer dan zes weken aanhoudt, wanneer er sprake is van koorts in combinatie met gewrichtspijn, of wanneer dagelijkse activiteiten worden belemmerd door de klachten.
Reumatoïde artritis is een auto-immuunziekte waarbij het immuunsysteem ten onrechte het eigen gewrichtsweefsel aanvalt. Deze vorm komt voor bij ongeveer 0,5% van de Nederlandse bevolking en treft voornamelijk vrouwen tussen de 40-60 jaar. De ziekte veroorzaakt symmetrische gewrichtspijn en kan leiden tot permanente gewrichtsschade.
Artrose, ook wel slijtage genoemd, is de meest voorkomende vorm van artritis. Het ontstaat door het geleidelijke verlies van gewrichtskraakbeen, vooral in knieën, heupen en handen. Deze vorm treft vooral mensen boven de 50 jaar en wordt verergerd door overgewicht en overbelasting.
Jicht wordt veroorzaakt door ophoping van urinezuurkristallen in gewrichten, vaak beginnend in de grote teen. Psoriasis artritis combineert huidproblemen met gewrichtsontstekingen, terwijl reactieve artritis optreedt na bepaalde infecties. Elke vorm vereist een specifieke behandelingsaanpak, variërend van ontstekingsremmers tot biologische medicijnen en fysiotherapie.
Voor de behandeling van artritis zijn pijnstillers en ontstekingsremmende medicijnen de eerste keuze om symptomen te verlichten. Deze geneesmiddelen helpen bij het verminderen van pijn, zwelling en stijfheid in de gewrichten.
NSAID's zoals ibuprofen, diclofenac en naproxen zijn zeer effectief bij artritis omdat ze zowel pijn stillen als ontstekingen remmen. Deze medicijnen blokkeren de productie van prostaglandinen, stoffen die pijn en ontstekingen veroorzaken. In Nederlandse apotheken zijn bekende merken verkrijgbaar zoals:
Paracetamol biedt pijnverlichting zonder ontstekingsremmende werking en is geschikt voor patiënten die NSAID's niet kunnen verdragen. COX-2 remmers zijn een maagvriendelijk alternatief voor mensen met maagproblemen.
Gels en crèmes zoals Voltaren gel en Ibuprofen gel kunnen lokaal worden aangebracht voor gerichte pijnverlichting met minder systemische bijwerkingen. Volg altijd de dosering op de verpakking en raadpleeg uw apotheker bij vragen.
Disease-modifying antirheumatic drugs (DMARD's) en biologische geneesmiddelen vormen de basis van moderne artritis behandeling, vooral bij reumatoïde artritis en andere auto-immuun vormen.
Methotrexaat is vaak de eerstelijns behandeling voor reumatoïde artritis. Dit medicijn onderdrukt het immuunsysteem en vertraagt gewrichtsschade. Andere belangrijke DMARD's zijn:
TNF-alfa remmers zoals adalimumab (Humira) en etanercept (Enbrel) blokkeren specifieke ontstekingseiwitten. Nieuwere biologicals zoals rituximab en tocilizumab richten zich op andere delen van het immuunsysteem.
Deze medicijnen worden alleen voorgeschreven door reumatologen na zorgvuldige evaluatie. Regelmatige bloedcontroles zijn noodzakelijk vanwege mogelijke bijwerkingen zoals verhoogde infectiegevoeligheid en leverprobleem. Uw apotheker begeleidt u bij het juiste gebruik en mogelijke interacties.
Naast medicamenteuze behandeling kunnen verschillende ondersteunende therapieën bijdragen aan het verminderen van artritis symptomen en het verbeteren van de gewrichtsfunctie. Deze aanvullende behandelingen zijn breed verkrijgbaar in Nederlandse apotheken en drogisterijen.
Glucosamine en chondroïtine supplementen behoren tot de meest onderzochte natuurlijke remedies voor artritis. Deze stoffen komen van nature voor in kraakbeen en kunnen helpen bij het behouden van gewrichtsflexibiliteit. Omega-3 vetzuren, voornamelijk uit visolie, hebben bewezen ontstekingsremmende eigenschappen die vooral bij reumatoïde artritis gunstig kunnen zijn.
Voor optimale botgezondheid zijn vitamine D en calcium essentieel, vooral voor ouderen en mensen met beperkte zonlichtblootstelling. Probiotica ondersteunen het immuunsysteem en kunnen indirect bijdragen aan het verminderen van ontstekingsprocessen in het lichaam.
Verschillende kruidenextracten tonen veelbelovende resultaten bij artritis:
Warmte- en koudetherapie producten bieden directe verlichting van pijn en stijfheid. Gewrichtsbandages en ondersteunende hulpmiddelen stabiliseren aangedane gewrichten tijdens dagelijkse activiteiten. Fysiotherapie en regelmatige bewegingsoefeningen blijven cruciaal voor het behouden van gewrichtsmobiliteit en spierkracht. Nederlandse merken zoals Lucovitaal, Orthica en Bonusan bieden kwalitatieve supplementen specifiek voor gewrichtsgezondheid.
Een gezonde leefstijl speelt een fundamentele rol bij het voorkomen en beheersen van artritis. Door bewuste keuzes kunt u de progressie van gewrichtsaandoeningen vertragen en symptomen verminderen.
Overgewicht belast de gewrichten extra, vooral knieën, heupen en voeten. Elke kilogram gewichtsverlies vermindert de druk op kniegewrichten met vier kilogram. Het mediterrane dieet, rijk aan vis, olijfolie, noten en groenten, heeft bewezen anti-inflammatoire effecten die gunstig zijn bij artritis.
Vermijd ultra-bewerkte voedingsmiddelen, suikers en transvetten die ontstekingen kunnen bevorderen. Voeg regelmatig vette vis, bessen, bladgroenten en kruiden toe aan uw dieet voor natuurlijke ontstekingsremming.
Regelmatige, gewrichtsvriendelijke beweging zoals zwemmen, fietsen en wandelen houdt gewrichten soepel zonder overbelasting. Stressmanagement door meditatie, yoga of ademhalingsoefeningen vermindert ontstekingshormonen in het lichaam.
Essentiële leefstijlaanpassingen omvatten:
Vroege herkenning van symptomen en reguliere controles bij uw huisarts zijn cruciaal. In Nederland werken huisartsen, reumatologen, fysiotherapeuten en apothekers samen voor optimale artritiszorg. Aarzel niet om professionele hulp te zoeken bij aanhoudende gewrichtsklachten.
