Antibiotica zijn geneesmiddelen die specifiek ontwikkeld zijn om bacteriële infecties te bestrijden. Deze medicijnen werken door bacteriën te doden of hun groei te remmen, waardoor het lichaam de kans krijgt om de infectie te overwinnen. Het is cruciaal om te begrijpen dat antibiotica alleen effectief zijn tegen bacteriën en geen invloed hebben op virale infecties zoals verkoudheid of griep.
Het verschil tussen bacteriële en virale infecties is fundamenteel voor het juiste gebruik van antibiotica. Bacteriële infecties worden veroorzaakt door eencellige micro-organismen en kunnen leiden tot aandoeningen zoals longontsteking, urineweginfecties of huidinfecties. Virale infecties daarentegen worden veroorzaakt door virussen en vereisen een andere behandelingsaanpak.
De geschiedenis van antibiotica begon in 1928 toen Alexander Fleming penicilline ontdekte, wat een revolutie betekende in de medische wereld. Sindsdien zijn er vele verschillende antibiotica ontwikkeld, elk met specifieke eigenschappen en toepassingen.
Juist gebruik van antibiotica is van levensbelang om antibioticaresistentie te voorkomen. Dit betekent het volledige voorgeschreven kuur afmaken, ook als de symptomen verdwijnen, en antibiotica nooit delen met anderen of bewaren voor later gebruik.
In Nederlandse apotheken zijn verschillende groepen antibiotica verkrijgbaar, elk met specifieke eigenschappen en toepassingsgebieden. De keuze voor een bepaald antibioticum hangt af van het type bacterie, de locatie van de infectie en individuele patiëntfactoren.
Penicillines behoren tot de meest voorgeschreven antibiotica in Nederland. Amoxicilline wordt vaak gebruikt voor luchtweginfecties en oorontstekingen, terwijl flucloxacilline effectief is tegen stafylokokkeninfecties.
Andere antibioticagroepen zoals aminoglycosiden, sulfonamiden en glycopeptiden zijn beschikbaar voor gespecialiseerde behandelingen. De keuze wordt altijd gemaakt door een arts op basis van medische noodzaak en resistentiepatronen.
Antibiotica worden uitsluitend voorgeschreven voor de behandeling van bacteriële infecties. Deze medicijnen zijn effectief tegen verschillende soorten bacteriële aandoeningen die het lichaam kunnen aantasten.
Bij ernstige luchtweginfecties zoals bacteriële bronchitis, longontsteking of sinusitis kunnen antibiotica noodzakelijk zijn. Het is belangrijk te weten dat gewone verkoudheden en griep veroorzaakt worden door virussen, waartegen antibiotica niet helpen.
Blaasontsteking en nierbekenontstekingen worden vaak veroorzaakt door bacteriën en vereisen antibiotische behandeling om complicaties te voorkomen.
Geïnfecteerde wonden, cellulitis of andere huidinfecties kunnen behandeld worden met antibiotica, afhankelijk van de ernst en het type bacterie.
Antibiotica worden ook ingezet bij maag-darminfecties veroorzaakt door bacteriën, bepaalde seksueel overdraagbare aandoeningen, en soms preventief voor of na chirurgische ingrepen om infecties te voorkomen.
Het correct gebruik van antibiotica is cruciaal voor een succesvolle behandeling en het voorkomen van antibioticaresistentie. Volg altijd de instructies van uw arts en apotheker nauwkeurig op.
Antibiotica zijn alleen verkrijgbaar op voorschrift van een arts. Zelfmedicatie met antibiotica is gevaarlijk en wettelijk niet toegestaan in Nederland. Uw arts bepaalt het juiste type antibioticum en de dosering op basis van uw specifieke infectie.
Antibiotica kunnen bijwerkingen veroorzaken zoals misselijkheid, diarree of huiduitslag. Meld allergische reacties direct aan uw arts. Informeer uw arts over andere medicijnen die u gebruikt, omdat antibiotica interacties kunnen hebben met andere geneesmiddelen. Bewaar antibiotica altijd buiten bereik van kinderen en volgens de bewaarcondities op de verpakking.
Antibioticaresistentie ontstaat wanneer bacteriën zich aanpassen en minder gevoelig worden voor antibiotica. Dit betekent dat medicijnen die voorheen effectief waren tegen bepaalde infecties, hun werkzaamheid verliezen. Resistente bacteriën kunnen zich vermenigvuldigen ondanks de aanwezigheid van antibiotica.
De belangrijkste oorzaken van resistentieontwikkeling zijn het overmatig en onjuist gebruik van antibiotica. In Nederland zien we dat resistentie vooral ontstaat door:
Preventie vereist samenwerking tussen patiënten en zorgverleners. Artsen moeten antibiotica alleen voorschrijven wanneer nodig en patiënten moeten de voorgeschreven kuur volledig afmaken. Het RIVM en Nederlandse gezondheidsautoriteiten monitoren resistentiepatronen actief. Door bewust gebruik kunnen we de effectiviteit van antibiotica voor toekomstige generaties behouden.
Over het algemeen is matig alcoholgebruik tijdens een antibioticakuur niet gevaarlijk, maar het wordt afgeraden. Alcohol kan bijwerkingen versterken en het herstel vertragen. Sommige antibiotica zoals metronidazol kunnen ernstige reacties veroorzaken in combinatie met alcohol.
Bij een vergeten dosis: neem deze zo snel mogelijk in, tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis. Verdubbel nooit de dosis. Antibiotica helpen niet bij verkoudheden omdat deze meestal door virussen worden veroorzaakt, niet door bacteriën.
Neem contact op bij:
Tijdens zwangerschap en borstvoeding zijn bepaalde antibiotica veilig te gebruiken. Uw arts kiest het meest geschikte medicijn. Bewaar nooit restanten antibiotica - lever deze in bij de apotheek voor veilige vernietiging.
